جمعیت افراد ۶۵ سال به بالا در ترکیه با افزایش تقاضا برای خانههای سالمندان، به ویژه در شهرهای بزرگ، به رکورد ۱۱.۱ درصد رسیده است و تا ژوئن ۲۰۲۵، ۱۱ هزار و ۵۷ نفر در لیست انتظار هستند.
طبق اعلام موسسه آمار ترکیه (TurkStat)، تعداد افراد ۶۵ سال به بالا در سال ۲۰۲۵ به ۹.۵۸ میلیون نفر رسید که نسبت به ۷.۹۵ میلیون نفر در سال ۲۰۲۰، ۲۰.۵ درصد افزایش یافته است . افراد ۶۵ سال به بالا ۱۱.۱ درصد از جمعیت ترکیه را تشکیل میدهند که بالاترین سطح ثبت شده است.
وزیر خانواده و خدمات اجتماعی، ماهینور اوزدمیر گوکتاش، گفت که ۱۵۲۶۳ سالمند در ۱۷۸ خانه سالمندان و مراکز مراقبت و توانبخشی سالمندان که توسط وزارتخانه او اداره میشوند، تحت مراقبت هستند. ترکیه همچنین ۲۹۰ خانه سالمندان خصوصی و ۱۸ مرکز تحت مدیریت سایر مؤسسات دولتی دارد که تعداد کل سالمندان ساکن در خانههای سالمندان در سراسر کشور را به نزدیک ۳۰۰۰۰ نفر میرساند.
گوکتاش گفت میانگین سنی افرادی که برای پذیرش در خانههای سالمندان درخواست میدهند ۷۸ سال است. تقاضا به ویژه در شهرهای بزرگ و در برخی مراکز بالا است. برخی از سالمندان حتی زمانی که تخت در جای دیگری موجود است، در لیست انتظار باقی میمانند، زیرا اتاقهای تک نفره را ترجیح میدهند، میخواهند در شهری که در آن متولد و بزرگ شدهاند بمانند یا ترجیحاتی در رابطه با آب و هوا و غذا دارند.
طرحهای افزایش ظرفیت دولت شامل شش مرکز جدید مراقبت از سالمندان با ظرفیت ترکیبی ۷۱۰ نفر است. ۲۴ خانه سالمندان دیگر در دست ساخت است که انتظار میرود ۱۴ مورد از آنها در سال ۲۰۲۷ تکمیل شود. وزارت خانواده و خدمات اجتماعی همچنین در حال آمادهسازی مطالعات و پروژههایی برای ۲۶ خانه سالمندان دیگر است که انتظار میرود پس از تکمیل پروژههایشان، تحت برنامه سرمایهگذاری ریاست جمهوری ۲۰۲۷ برای ساخت پیشنهاد شوند.
آییننامه جدید خانههای سالمندان از ۶ مه لازمالاجرا شد. انجمن حقوق سالمندان بالای ۶۵ سال از این آییننامه انتقاد کرده و هشدار داده است که افزایش سن پذیرش عمومی برای خانههای سالمندان تحت مدیریت وزارتخانه از ۶۰ به ۷۰ سال میتواند نابرابری ایجاد کند و دسترسی برخی از سالمندان به خدمات مراقبتهای عمومی را دشوارتر کند. افراد ۶۰ تا ۶۹ سال همچنان میتوانند واجد شرایط باشند، اگر یک هیئت پزشکی تأیید کند که آنها تا حدی یا کاملاً وابسته هستند. قوانین جدید سنی شامل افرادی که قبل از لازمالاجرا شدن این آییننامه، از قبل مراقبت دریافت میکردند، درخواست داده بودند یا در لیست انتظار بودند، نمیشود. این انجمن به دادههای وزارتخانه استناد کرد که نشان میدهد تا ژوئن ۲۰۲۵، ۱۱،۰۵۷ نفر در انتظار جا در خانههای سالمندان بودهاند.
دولت همچنین قصد دارد مراکز خدمات روزانه را گسترش دهد و به سالمندان اجازه دهد در حالی که در خانهها و محیطهای اجتماعی خود باقی میمانند، از فعالیتهای روزانه خود پشتیبانی دریافت کنند. گوکتاش گفت که این وزارتخانه با افزایش جمعیت سالمندان، در حال بازنگری مقررات و توسعه مدلهای مراقبتی جایگزین مبتنی بر جامعه است.
نیاز به مراقبت همچنین تحت تأثیر تعداد سالمندانی است که بدون حمایت نزدیک خانواده زندگی میکنند. حدود ۱.۸۴ میلیون سالمند در سال ۲۰۲۵ در ترکیه تنها زندگی میکردند و ۱۴.۳ درصد از آنها فرزندی نداشتند که در همان استان زندگی میکردند.
شرایط اقتصادی همچنین میتواند بر دسترسی سالمندان به مراقبت و حمایت تأثیر بگذارد. دادههای TurkStat برای سال ۲۰۲۴ نشان داد که ۲۳.۳ درصد از جمعیت سالمندان ترکیه در معرض خطر فقر یا طرد اجتماعی هستند، در حالی که این رقم برای کل جمعیت ۲۹.۳ درصد است. بر اساس این گزارش، این نرخ در میان زنان سالمند با ۲۴.۲ درصد بیشتر از مردان سالمند با ۲۲.۳ درصد بوده است.
زنان ۵۵.۳ درصد از جمعیت سالمندان ترکیه را تشکیل میدهند، در حالی که این رقم برای مردان ۴۴.۷ درصد است. تفاوت جنسیتی در وضعیت تأهل نیز منعکس میشود: ۸۳.۷ درصد از مردان سالمند متأهل هستند، در حالی که این رقم برای زنان سالمند ۴۶.۹ درصد است، در حالی که ۴۵.۷ درصد از زنان سالمند در مقایسه با ۱۰.۸ درصد از مردان سالمند، بیوه هستند.
جمعیت رو به پیری ترکیه تا حدودی با کاهش باروری و افزایش امید به زندگی مرتبط است. نرخ باروری کل این کشور در سال ۲۰۲۵ به حدود ۱.۴۲ فرزند به ازای هر زن کاهش یافت، که بسیار پایینتر از سطح ۲.۱ است که عموماً برای حفظ جمعیت پایدار بدون مهاجرت ضروری تلقی میشود.
انتظار میرود روند پیری جمعیت ادامه یابد. مرکز آمار ترکیه پیشبینی میکند که در صورت ادامه روند جمعیتی فعلی، افراد ۶۵ سال به بالا در سال ۲۰۳۰، ۱۳.۵ درصد، در سال ۲۰۴۰، ۱۷.۹ درصد و در سال ۲۰۶۰، ۲۷ درصد از جمعیت ترکیه را تشکیل خواهند داد.