اکرم اماماوغلو، شهردار زندانی استانبول، روز یکشنبه رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه را به دست داشتن در تصاحب حزب اصلی اپوزیسیون ترکیه به دستور دادگاه متهم کرد و کمال قلیچداراوغلو، رهبر سابق این حزب که توسط دادگاه به رهبری حزب بازگردانده شده بود، را «عروسک خیمهشببازی» خواند.
اماماوغلو، نامزد حزب جمهوریخواه خلق (CHP) در انتخابات ریاست جمهوری و یکی از رقبای اصلی اردوغان، این اظهارات را پس از آن بیان کرد که پلیس ضد شورش برای اجرای حکم دادگاه مبنی بر برکناری اوزگور اوزل، رئیس حزب و ابقای قلیچداراوغلو، وارد دفتر مرکزی این حزب در آنکارا شد.
به نظر میرسد این بیانیه با هدف تغییر جهت خشم عمومی از قلیچداراوغلو به سمت اردوغان صادر شده است، کسی که اماماوغلو او را به استفاده از دادگاهها برای تصاحب کنترل حزب جمهوریخواه خلق پس از تبدیل شدن این حزب به بزرگترین نیروی سیاسی ترکیه در انتخابات محلی ۲۰۲۴ متهم کرده است.
اماماوغلو در برنامه «ایکس» با استفاده از اصطلاحی که در سیاست اپوزیسیون ترکیه به طور گسترده برای اشاره به اردوغان و دفتر ریاست جمهوری او استفاده میشود، گفت: «حکم «بطلان مطلق» علیه سی و هشتمین کنگره عادی حزب ما یک کودتای درباری است.»
او گفت: «کسانی که دستور دادند و کسانی که آن را اجرا کردند، مشخص هستند.»
سی و ششمین شعبه دادگاه مدنی دادگاه منطقهای آنکارا روز پنجشنبه کنگره حزب جمهوریخواه خلق را که در نوامبر ۲۰۲۳ برگزار شد و در آن اوزل پس از شکست اپوزیسیون از اردوغان در انتخابات ریاست جمهوری آن سال، قلیچداراوغلو را شکست داد، باطل اعلام کرد.
دادگاه به دلیل تخلفات ادعایی، کنگره را باطل اعلام کرد و به قلیچداراوغلو و اعضای سابق حزبش دستور داد تا به طور موقت زمام امور را به دست گیرند.
پلیس روز یکشنبه پس از آنکه اوزل و مقامات حزب از ترک ساختمان خودداری کردند، وارد دفتر مرکزی حزب جمهوریخواه خلق شد. این مداخله، یک اختلاف حقوقی بر سر کنگره حزب را به مبارزهای برای کنترل فیزیکی دفتر مرکزی حزبی که توسط مصطفی کمال آتاتورک، بنیانگذار ترکیه مدرن، تأسیس شده بود، تبدیل کرد.
اماماوغلو این حکم و مداخله پلیس را نه به عنوان یک اختلاف داخلی در حزب جمهوریخواه خلق، بلکه به عنوان عملیاتی به رهبری اردوغان که از طریق قوه قضائیه انجام شده است، مطرح کرد.
اماماوغلو با استفاده از مجموعهای از برچسبها برای کسانی که متهم به شرکت در این عملیات کرد، گفت: «کودتاچی، رئیس قوه قضائیه، دستنشانده و امین دشمن داخلی! همه شما در یک جایگاه هستید.»
عبارت «دشمن داخلی» یا «dahili bedhah» در زبان ترکی، اشارهای به «خطاب به جوانان ترکیه» آتاتورک است که در آن بنیانگذار جمهوری ترکیه نسبت به دشمنانی که ممکن است در داخل کشور ظهور کنند، هشدار داد.
کلمه «امین» در ترکیه نیز وزن سیاسی دارد، جایی که دولت دهها شهردار منتخب را، به ویژه در مناطق با اکثریت کردنشین، برکنار کرده و آنها را با مقامات منصوب دولت جایگزین کرده است.
اماماوغلو گفت که دادگاه اراده نمایندگان و رأیدهندگان حزب جمهوریخواه خلق را نادیده گرفته است.
او گفت: «آنها رهبری حزب جمهوریخواه خلق را باطل و بیاعتبار اعلام نکردهاند، بلکه اراده مقدس ملت ترکیه را. حاکمیت ملی از طریق دادگاهها به خطر افتاده است.»
این بیانیه یکی از شدیدترین اختلافات بین اماماوغلو و قلیچداراوغلو، متحد سابق که به ورود او به سیاست ملی کمک کرد، را رقم زد.
قلیچدار اوغلو که به مدت ۱۳ سال رهبری حزب جمهوریخواه خلق را بر عهده داشت، در سال ۲۰۱۹ از ارتقای اماماوغلو از سمت شهردار ناحیه بیلیکدوزوی استانبول به کاندیدای این حزب برای شهرداری استانبول حمایت کرد.
پیروزی اماماوغلو در آن سال به بیش از ۲۰ سال حکومت حزب اردوغان و اسلاف اسلامگرای آن در بزرگترین شهر ترکیه پایان داد و او را به یکی از چهرههای سرشناس اپوزیسیون تبدیل کرد.
اتحاد آنها تا انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۳ ادامه یافت، زمانی که یک بلوک اپوزیسیون متشکل از شش حزب، قلیچداراوغلو را به عنوان نامزد مشترک خود در برابر اردوغان معرفی کرد.
بسیاری از رأیدهندگان مخالف، اماماوغلو یا منصور یاواش، شهردار آنکارا، را برای شرکت در انتخابات میخواستند، چرا که آنها را رقبای قویتری برای اردوغان میدانستند. مرال آکشنر، رهبر وقت حزب ملیگرای خوب، برای مدت کوتاهی از اتحاد مخالفان خارج شد و از این دو شهردار خواست تا کاندیدای ریاست جمهوری شوند.
اماماوغلو و یاواش در عوض از قلیچداراوغلو حمایت کردند. بعداً طی یک مصالحه، آنها به همراه رهبران شش حزب حاضر در ائتلاف، به عنوان معاونان بالقوه رئیس جمهور در صورت پیروزی مخالفان معرفی شدند.
قلیچدار اوغلو انتخابات مه ۲۰۲۳ را به اردوغان باخت و این باعث تشدید درخواستها برای تغییر در درون حزب جمهوریخواه خلق شد. اوزل سپس در کنگره حزب در نوامبر ۲۰۲۳، با حمایت چهرههای نزدیک به امام اوغلو، او را شکست داد.
حزب جمهوریخواه خلق (CHP) تحت رهبری اوزل، در انتخابات محلی مارس ۲۰۲۴ پیروز شد و برای اولین بار از زمان به قدرت رسیدن اردوغان در سال ۲۰۰۲، حزب عدالت و توسعه (AKP) اردوغان را در سراسر کشور شکست داد. CHP استانبول و آنکارا را حفظ کرد و چندین پایگاه محافظهکاران را به دست آورد.
از آن زمان، این حزب با موجی از تحقیقات علیه شهرداریها، شهرداران و مقامات خود مواجه شده است. دستگیری اماماوغلو در مارس ۲۰۲۵ بزرگترین اعتراضات خیابانی ترکیه را در سالهای اخیر برانگیخت و بازارهای ترکیه را دچار آشفتگی کرد.
صدها نفر از اعضای حزب جمهوریخواه خلق و مقامات منتخب از اواخر سال ۲۰۲۴ به اتهام فساد، تروریسم یا سایر اتهامات بازداشت یا زندانی شدهاند. حزب جمهوریخواه خلق میگوید این پروندهها انگیزه سیاسی دارند.
اماماوغلو در بیانیه روز یکشنبه خود بار دیگر حمایت خود را از اوزل اعلام کرد و او را «رفیق» و رهبر حزب خود توصیف کرد.
او گفت: «من در کنار رفیقم، رئیسم اوزگور اوزل ایستادهام. ما با عزمی راسخ به مبارزه ادامه خواهیم داد.»
او همچنین از دیگر رهبران احزاب سیاسی خواست تا صدای خود را بلند کنند و گفت که حکم دادگاه فقط مسئله حزب جمهوریخواه خلق نیست.
او گفت: «اگر واقعاً معتقدید که نماینده ملت هستید، باید فوراً از جمهوری، دموکراسی و عدالت به شدیدترین شکل ممکن دفاع کنید.»
او افزود: «مسئله حزب جمهوریخواه خلق نیست. ملت از همه ما میخواهد که همین حالا این کار را انجام دهیم.»
جمعه 2 مرداد ساعت 17:15 : شاخص PMI آمریکا 
