در حالی که این کشور با کاهش بیسابقه نرخ زاد و ولد و کمپین دولتی برای معکوس کردن این روند روبرو است، مرجع مذهبی دولتی ترکیه در خطبههای نماز جمعه مردم را به ازدواج و فرزندآوری ترغیب کرد.
این خطبه با عنوان «خانواده بودن» توسط اداره امور مذهبی (دیانت) تهیه و برای نماز جمعه به مساجد سراسر ترکیه ارسال شد.
در این خطبه آمده است: «اگرچه دین ما تأکید میکند که رزق و روزی از آنِ خداست، اما ادعاهایی مبنی بر اینکه داشتن فرزند زندگی را سختتر میکند، روز به روز در حال افزایش است.»
دیانت، نهاد دولتی که خطبههای هفتگی مساجد ترکیه را مینویسد، همچنین استدلال کرد که ازدواج امری طاقتفرسا شده و زندگی مجردی و زندگی خارج از ازدواج ترویج میشود.
در این خطبه آمده است: «آینده ملتها به تأسیس، حفاظت و تقویت خانواده بستگی دارد. بزرگترین ثروت ملتها نسلهایی است که با ارزشهای ملی و معنوی پرورش یافتهاند.»
این پیام، چارچوبی مذهبی را پیرامون مشکلی قرار داد که دولت رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، آن را یک تهدید ملی توصیف کرده است: ترکها فرزندان کمتری دارند.
طبق اعلام موسسه آمار ترکیه (TurkStat)، نرخ باروری کل ترکیه در سال ۲۰۲۵ به ۱.۴۲ فرزند به ازای هر زن کاهش یافت که پایینترین سطح در تاریخ مدرن این کشور است. این نرخ به مدت نه سال زیر ۲.۱، سطح مورد نیاز برای جایگزینی جمعیت بدون مهاجرت، باقی مانده است.
این کاهش، تغییر چشمگیری را برای کشوری که مدتها جوانتر از بسیاری از کشورهای اروپایی تلقی میشد، نشان میدهد. نرخ باروری ترکیه در سال ۲۰۰۱، ۲.۳۸ بود، اما از سال ۲۰۱۴ هر ساله کاهش یافته است.
اردوغان سالهاست که از خانوادههای ترکیهای میخواهد حداقل سه فرزند داشته باشند و گاهی این درخواست را به چهار یا پنج فرزند افزایش داده است. دولت او سال ۲۰۲۵ را «سال خانواده» و سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۵ را «دهه خانواده و جمعیت» اعلام کرد.
این موضوع وارد سیاستهای بهداشتی نیز شده است. در سال ۲۰۲۵، ترکیه به عنوان بخشی از کمپین ترویج زایمان طبیعی، زایمانهای سزارین برنامهریزیشده در مراکز پزشکی خصوصی را محدود کرد، اقدامی که منتقدان آن را بخشی از تلاش گستردهتر دولت برای هدایت انتخابهای باروری زنان دانستند.
خطبه دیانت همچنین از مراسم پرهزینه نامزدی، عروسی و عقد انتقاد کرد و گفت که این مراسم بار سنگینی را بر دوش جوانان و خانوادهها میگذارد.
در این بیانیه آمده است: «بیایید با برگزاری مراسم نامزدی، ازدواج و عروسی بر اساس نمایش و اسراف، بار سنگینی را بر دوش جوانان و خانوادههایشان نگذاریم. بیایید فرزندانمان را که نعمت خداوند هستند، منبع فراوانی ببینیم.»
این خطبه در حالی ایراد میشود که بسیاری از جوانان در ترکیه اجاره بهای بالای مسکن، قیمت مواد غذایی، ناامنی شغلی و هزینه بزرگ کردن فرزندان را از دلایل به تأخیر انداختن ازدواج یا اجتناب از فرزندآوری عنوان میکنند.
منتقدان میگویند درخواستهای رسمی برای داشتن فرزندان بیشتر، فشارهای مالی که تصمیمات افراد در مورد ازدواج و زندگی خانوادگی را شکل میدهد، نادیده میگیرد.
جمعه 2 مرداد ساعت 17:15 : شاخص PMI آمریکا 
